N
için
Yapılır?
Kolonoskopi; 140-160
cm uzunluğunda, yaklaşık 1 cm kalınlıkta, kısmen
bükülebilir ve ucunda ışık olan alet ile yapılan
kalın bağırsak incelemesidir. Kolonoskopun
içinde iki adet kanal vardır. Bu kanallar
biyopsi yapmak, bağırsak içindeki hava- sıvıları
boşaltmak ve hava-su vermek için kullanılır.
Aşağıda sıraladığım
nedenlerden dolayı temizlik gereklidir:
1- Kolonoskopun ucunda
0.5 cm’den küçük bir ışık merceği vardır.
Bağırsak temiz değil ise içerik bu
merceği kapattığı için görüntü alınamaz.
2- Kolonoskopun içindeki
ince kanallar bağırsak temiz değilse tıkanır.
3- Bağırsaktaki küçük
lezyonları örteceğinden dolayı yeterli inceleme
yapılamaz. Lezyonları atlama ihtimali artar.
Nasıl Yapılır?
İyi bir bağırsak
temizliği için işlemden 3-5 gün önceden lifli
gıdaların azaltılması ve bol miktarda sıvı
alınması önerilir. Bağırsak temizliği için
3 ana ilaç gurubu kullanılmaktadır. Bunlar:
Sodyum fosfat, Polietilen glikol ve Senna
Sodyum
fosfat ile bağırsak temizliği:
Sodyum fosfat ozmotik
bir madde olup bağırsağa sıvı çekerek ve
bağırsak hareketlerini artırarak ishal yapar.
Böylece bağırsak temizlenir.
Kolonoskopi
işleminden bir gün önce hasta sabah normal
kahvaltısını yapar. Daha sonra gün boyunca bol
miktarda şeffaf, tanesiz sıvılar tüketir. Bunlar
; su, açık şekerli çay, et suyu, komposto suyu,
gazoz, elma suyu ve benzerinden ibarettir.
Kolonoskopi işleminden
önceki gün öğleden sonra saat 16.00'da 45 ml Sodyum fosfat içeren
ilacın tamamı içilir. İçimi kolaylaştırmak için
kişi sevdiği bir şeffaf içeceğe katarak
alabilir. Kolit ön teşhisi varsa bu şeffaf
içeceklerin bağırsak yüzeyini boyayacağından,
boyama yapmayacak sıvılardan seçilmesi önerilir.
İlaç içildikten hemen sonra iki bardak su
içilir. Şeffaf sıvı tüketimine devam edilir.
İlk ilaç alımından 2.5-3 saat sonra ikinci bir
45 ml Sodyum fosfat içeren ilaç aynı şekilde
alınır.
Ertesi gün(yani kolonoskopinin
yapılacağı gün) kolonoskopi sabah yapılacaksa
hasta erkenden sol yana yatıp bir adet lavman tüpünü
makattan sıkar. İlacı en az
10 dakika tutup sonra tuvalete gider. Bir saat
sonra ikinci bir lavman ilacı ile işlem
tekrarlanır. Ayrıca bir adet lavman ilacını da
kullanılmak üzere kolonoskopiyi yaptıracağı
üniteye getirir. Eğer Kolonoskopi öğleden sonra
yapılacaksa lavmanlar daha geç uygulanabilir.
Böbrek yetmezliği,
karında asit ya da kalp yetmezliği olanlarda
temizlik
için sodyum fosfatın kullanılmaması önerilir.
NOT: Yukarıda tarif
edilen sodyum fosfat ile yapılan bağırsak
temizliği kendi uygulamamız olup farklı
uygulamalarda mevcuttur.
Polietilen
glikol ile bağırsak temizliği:
Bu madde hızlı ve
derinlemesine barsak temizliğini çok etkin bir
şekilde gerçekleştirirken, vücudun
sıvı
-elektrolit dengesinin bozulmamasını sağlamak üzere
dizayn edilmiştir. İnert minimal absorbsiyonlu
ilaç alındıktan sonra 30 dakika ile 1 saat
arasındaki bir zaman aralığında ilk barsak
hareketleri başlar ve 4 litrelik solüsyonun
yaklaşık 3.5 saat içerisinde bağırsakları
boşaltacağı beklenir.
Gastrointestinal
obstrüksiyon, gastrik retansiyon ve barsak
delinmesi, toksik kolit, toksik megakolon veya
ileus olanlarda kontrendikedir. Ayrıca formülde
yer alan herhangi bir maddeye karşı aşırı
duyarlılığı olanlarda kontrendikedir.
Genel
Uyarılar:
●Yutma refleksinde bozukluk
olan hastalar, bilinçsiz ya da yarı-bilinçli
hastalar ile; regürjitasyon ve aspirasyona
eğilimli hastalarda dikkatli kullanılmalıdır.
Özellikle nazogastrik ile uygulanması halinde
daha da dikkat edilmelidir.
●Eğer hastada ilaç
uygulaması ile beraber aşırı bir şişkinlik hissi
veya fazla karın ağrısı başlarsa uygulama
yavaşlatılmalı veya semptomlar kayboluncaya
kadar ara verilmelidir.
●12 yaşından küçük
çocuklarda kullanımı önerilmemektedir.
●Preparat tek başına
uygulanmalı; şeker, tatlandırıcı....vs.
karıştırılmamalıdır.
●Ayrıca şiddetli
ülseratif kolit olan hastalarda son derece
dikkatli kullanılmalıdır.
●Hastalar 2 saat
(tercihan 4 saat) evvelinden itibaren kesinlikle
katı yiyecek alımını durdurmalıdırlar.
İlaç toz
halinde satılmakta olup 4 litre suya
karıştırılarak içilmek suretiyle
kullanılmaktadır. Yetişkinlerin %95'inde bu
yeterli bir barsak temizliği sağlamaktadır. Bu
miktar bağırsak muayenesinden 4 saat önce
verilmelidir ve ilacı kullanmadan 2 saat
öncesinden itibaren katı gıda yenilmemelidir. Veriliş hızı
4 litrenin tamamı bitene kadar veya barsak
içeriği tamamen berrak çıkana kadar 10 dakikada
bir 240 ml. biçimindedir. Yavaş bir şekilde ve
devamlı içmektense, 240 ml’lik kısımları hızla
ve birden içmek tercih edilmelidir. İlk barsak
hareketleri ilacın uygulanmasından itibaren
yaklaşık bir saat içinde başlayacaktır.
Senna
ile bağırsak temizliği: